dinsdag 8 september 2015

Niet enkel de Syriërs zoeken asiel

Gisteren leerde ik een Senegalees kennen, een man uit Dakar.

Stipt om twaalf uur stond ik gisteren buiten. Ik kan geen verlof meer opnemen, maar ik kan wel mijn middagpauzes doorbrengen in het kamp en helpen waar nodig. Toen ik aankwam was het kamp volledig veranderd. Niet alleen de vluchtelingen, maar ook de vrijwilligers hebben ondertussen tenten gekregen. Voor de voedseltenten staan banken en tafels. Deze zijn door vrijwilligers gemaakt met paletten. Boven de zitplaatsen heeft men zeilen gehangen zodat iedereen droog kan zitten tijdens het eten. Het voelt aan als een festivalweide en het chaotische is verdwenen. Mensen praten met elkaar en de gezichten zien er al veel minder bedrukt uit.

Het eerste wat mijn hartje veroverde was een blik op een schooltentje. Een aantal moslimvrouwen hebben zich aangeboden om de kinderen te onderwijzen en animeren. Vooral dat laatste, want het is een groep kinderen van verschillende leeftijden. Ik ben zelf de tent niet in gegaan, ik denk dat het belangrijk is dat de kinderen die tent als een rustig plekje van zichzelf kunnen ervaren. Het feit dat dit allemaal is ontstaan op één weekend deed mijn hart reeds smelten. De vrijwilligers zijn goed bezig.

Men is ook van plan een schooltent op te richten voor de volwassenen, maar dat is voor later deze week. Ik hoop dat er zich dan een aantal mensen aanbieden die iets afweten van het asielbeleid en de procedures voor het vinden van een woonst en werk in België. In het vluchtelingenkamp zijn er voornamelijk mensen van Syrië, maar volgens wat ik hoor van de vluchtelingen zijn er ook heel wat mensen van Irak en verschillende Afrikaanse mannen. De mensen van Afrika spreken meestal Engels of Frans, de Arabische mensen niet.

Er is ondertussen ook minder plaats, dus dat wordt even herorganiseren. Er zijn nog een heleboel tenten bijgekomen en overal zie je matrassen in de tenten liggen. De tenten zijn bewoond, dat is nu heel duidelijk en je ziet ook constant mannen binnen en buiten gaan. Hier en daar zijn touwen gespannen om te voorkomen dat mensen tussen de tenten gaan lopen. Er lopen 's nachts blijkbaar heel wat skinheads en roma's rond die geen al te mooie bedoelingen hebben.

In de tent waar ik vrijdag had gewerkt zag ik extra rekken staan en een aantal vrijwilligers waren nog steeds aan het sorteren. Voor de tent werden broeken aangeboden. In tegenstelling tot vrijdag waren het nu vooral lange, magere mannen en mannen met een maatje meer. Broeken werden tegen het lichaam gehouden en met sippe gezichten terug gelegd. Er verscheen een witte broek, mooi op een bruine huid, maar ik vrees dat die tegen de avond zwart zal zijn. Ach, er heerste rust en dat maakt al veel goed.

Ik bood me aan als vrijwilliger maar blijkbaar was er volk genoeg. Dat op zich was uiteindelijk geen ontgoocheling, eerder een opluchting. Kijk eens rond op het kamp. Praat wat met de vluchtelingen en laat het ons weten wanneer er iets fout loopt., liet een organisator weten. Ik wandelde even rond in het park. Ik merkte dat ik me thuis voelde, de sfeer was helemaal anders. Er waren mannen en kinderen aan het voetballen. Er werd niet meer gedrumd voor eten of drinken.

Vluchtelingen Brussel

Toen het begon te regenen ging ik onder één van de zeilen staan. Een paar minuten later sprak Y. me aan. Ben je een artiest?, vroeg hij me. Ik vond het best grappig. In mijn hart alvast wel., liet ik hem weten. Ik bood hem een sigaretje aan en het ijs was gebroken.

Y. komt uit Dakar, Senegal en spreekt vloeiend Frans en Engels. Hij was vrijdag aangekomen. Hij leefde reeds een tijdje illegaal in Spanje en was nu liftend doorgereisd naar België. Hij had zich niet aan die massa verwacht. Een vriend had hem aangeraden door te trekken naar ons landje. De crisis in Spanje had er voor gezorgd dat hij nog moeilijk aan werk geraakte. Toen de toeristen de afgelopen weken stilletjes terug huiswaarts gingen liep hij wat verloren. Nu was hij wat radeloos. Hij liep te twijfelen tussen hier zijn kans wagen of verder doortrekken naar Noorwegen.

Hij nodigde me uit in zijn tent en gezeten op de matrassen vertelde hij me waar hij zich zorgen over maakte. Hij had twee keuzes, of hij liegt over zijn afkomst en reden van aankomst met het risico dat zijn verhaal doorprikt wordt, of hij zegt de waarheid en krijgt geen asiel omdat de oorlogsvluchtelingen voorrang krijgen. De angst om afgekeurd te worden is groot want dat betekent volgens hem dat hij nergens in Europa nog kansen zal krijgen.

Y. is uit Dakar vertrokken omdat hij verstoten is door zijn familie. Hij werd toegewezen aan een vrouw en verplicht te trouwen. Hij ging daarmee niet akkoord maar binnen zijn familie betekent dit dat je niet meer welkom bent. Overleven in Dakar zonder de steun van familie en vrienden blijkt een moeilijke opgave. Via vrienden en toeristen leerde hij dat je in Europa vrij bent om te trouwen met wie je wilt en ergens is hij dus niet alleen op zoek naar een nieuw leven maar ook naar liefde.

Ik was niet in levensgevaar en ik had daar alles wat ik nodig had. Waarom zouden ze mij voorrang geven op mensen die oorlog hebben meegemaakt?, vroeg hij me. Het enige dat ik kon antwoorden was dat ik het oneerlijk vind. Is het echt zo? Maken andere asielzoekers nu geen kans meer? In principe is Y. volgens de wet geen vluchteling. Hij had in Senegal via de ambassades een visum voor lang verblijf moeten aanvragen. Zijn grootste kans ligt dus niet hier, maar in Senegal.

Doorreizen naar Noorwegen durft hij nu niet. De controles in Duitsland zijn te sterk. In het kamp gaan wilde verhalen rond over Duitsland. Iemand die hij kende uit Spanje had het geprobeerd en zit ondertussen vast in een opvangcentrum. Heel veel mensen worden opgesloten, slechts weinigen worden aanvaard. Hij durft dat risico niet te nemen. In Nederland kent hij niemand en hij spreekt ook geen Nederlands. Hij vreest dat hij nooit onopgemerkt naar het Noorden zal geraken. Zijn enige optie is ondergedoken leven in België tot de stroming van Syriërs achter de rug is. Dan zal hij misschien een kans maken.

Men zegt mij dat ik moet trouwen met een Belgische vrouw, dat dit mijn enige kans is. Dan doe ik hier datgene waar ik in Senegal van gevlucht ben. Gevangen onder het juk van mijn familie of onder het juk van een vreemde vrouw, wat is het verschil. Wanneer zij beslist dat ze me niet meer wil dan ben ik mijn asiel weer kwijt. Als vrouw wordt je wel even stil van deze uitspraken. Het internet is bezaaid met artikels over vrouwen die uitgehuwlijkt worden, dat het ook voor de mannen geen vrije keuze is, daar lezen we niet veel over.

Als Vlaamse heb ik Afrikaanse mannen altijd al ervaren als rokkenjagers. Geen jagers zoals de Italianen, er komen geen pluimen en verleidingsdansjes aan te pas, eerder recht op hun prooi af zonder veel slingertjes. Deze Senegalees liet me een andere zijde zien.

6 opmerkingen:

  1. Heel interessant om jouw ervaringen met het vluchtelingenkamp te kunnen lezen. Voor mij is dit een onderwerp waar ik weinig mee in aanraking kom. Ik las vandaag nog ergens hoe gruwelijk mensen soms oordelen over vluchtelingen. Ik wou dat diezelfde mensen ook jouw verhaal eens lazen. Dat zou misschien het een en ander kunnen relativeren voor ze.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik moet eerlijk zeggen dat ik dat betwijfel. Je kan twijfelaars overtuigen, maar niet diegene die overtuigd zijn van hun gelijk. Als ik kijk naar de link van je en de voorbeelden die ze geeft, dan denk ik aan het verhaal dat je net zelf gepost hebt, over de giraf en de schildpad. Ze zitten op een ander niveau, je kan die mensen niet laten beseffen dat er een andere zijde is. Zelfs verhalen zoals datgene dat ik nu gepost heb zou hen niet op andere gedachten brengen, ze zouden het belachelijk maken.

      Gisteren heb ik mijn verhaal ook mondeling gedaan. Ik kreeg bijvoorbeeld te horen, laten ze maar naar Duitsland gaan, daar weten ze hoe ze moeten deporteren. Het was zelfs niet bedoeld als kritiek op de vluchtelingen, het was echt uit wantrouwen naar Duitsland toe.

      Het is vaak gemakkelijk in de val van rassenhaat te vallen, ik moet mezelf er ook voor beschermen, zeker nu we constant horen dat ons sociaal systeem aan het afbrokkelen is. Deze ervaringen brengen me echter dichter bij de realiteit dan de wilde verhalen van politiekers die het volk met angst willen klein houden.

      Verwijderen
  2. Heerlijk verhaal. Het doet deugd om eens een "gewoon" mens aan het woord te horen, iemand die zich tussen de vluchtelingen begeeft, en er zelfs contact mee heeft. We horen en lezen zoveel hatelijke berichten, en eerlijk, je kunt er leugens en waarheid haast niet meer onderscheiden, je leest gelukkig niet alleen met je verstand, ook met je hart... Mijn blog van vandaag zal daarover gaan...

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik heb jouw blog gelezen over het aangespoelde jongetje. Zien we dat niet regelmatig gebeuren. Het doet me ook denken aan de beelden die we al jaren te zien krijgen van uitgehongerde kinderen in Afrikaanse landen. Heel veel verschillende reacties krijg je daarop. Sommige mensen willen gaan helpen, anderen doneren geld, anderen durven niet meer te kijken en nog andere hebben kritiek. Ik moet eerlijk bekennen dat ik op al die manieren reeds gereageerd heb. Soms wordt je verdrietig, soms wordt je boos en soms handel je.

      Naar mijn bescheiden mening is er een volksverhuis bezig en ieder land, iedere burger zal er anders mee omgaan. Ook na de oorlog zal deze verhuis verder door gaan. Families zullen elkaar opzoeken en de stroming zal verder gaan. Dat betekent verandering en ieder van ons gaat anders om met verandering. Ik hoop dat er weinig geweld zal gebruikt worden, maar daarvoor kan ik slechts een kaarsje branden en zelf de hand reiken.

      Groetjes

      Verwijderen
  3. Wat fijn dat je zijn verhaal deelt, ik vind het erg interessant en kan mij zo'n leven niet voorstellen. Door dit verhaal te lezen, bedenk ik mij weer dat wij het hier zo goed hebben.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik kan mij dat ook niet voorstellen Myriam. Ergens ben ik ook te bang om dergelijke stappen te zetten. Verhuizen naar een ander land, daar moet je goed over nadenke. Heel wat administratieve stappen zetten om jouw rechten als burger niet te verliezen. We zeggen vaak dat we vrij zijn, maar verhalen als die van Y. Laten me steeds beseffen dat we alles behalve vrij zijn.
      Zoals je zegt, we hebben het goed, maar vrij zijn we slechts binnen onze grenzen.

      Groetjes

      Verwijderen